Sąd także zobowiąże notariusza w trybie art. 248 § 1 k.p.c. (III CZP 69/15)

Szykujesz się, aby skierować przeciwko swojemu dłużnikowi powództwo. Gromadzisz materiał dowodowy, udajesz się po pomoc do zaufanego adwokata lub radcy prawnego. Podczas rozmowy z pełnomocnikiem okazuje się, że w planowanym procesie kluczowe będzie przeprowadzenie dowodu z dokumentu, w którego posiadaniu nie jesteś. Jednakże – wedle Twojej najlepszej wiedzy – włada nim Twój przeciwnik lub osoba trzecia.

 

Co robić w takiej sytuacji?

 

Odpowiedź jest stosunkowo prosta. W pozwie należy powołać ten dokument jako dowód w sprawie oraz złożyć dodatkowo wniosek, aby Sąd zobowiązał określoną osobę (np. pozwanego lub świadka) do przedstawienia tego dokumentu do akt. Podstawę powyższego stanowi art. 248 § 1 k.p.c., w myśl którego każdy1 obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera informacje niejawne. Warto pamiętać, że Sąd nie będzie za nas poszukiwał adresu potencjalnego zobowiązanego. To wnioskodawca jest obowiązany podać dane adresowe osoby posiadającej dokument, które umożliwią skuteczne doręczenie zarządzenia.

 

Co zrobić, gdy wezwany do przedłożenia dokumentu przekazał zwrotnie informację, że nie jest już w jego posiadaniu (przykładowa przyczyna: kradzież, zniszczenie, zagubienie)? Przy czym wiemy, że dokument został sporządzony w formie aktu notarialnego. Czy możemy zatem skonstruować wniosek, w którego wyniku Sąd zobowiąże notariusza – na podstawie art. 248 § 1 k.p.c. – do przedstawienia odpisu konkretnego aktu notarialnego?

 

Tak!

 

W tym zakresie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 listopada 2015 roku (sygn. III CZP 69/15), w świetle której obowiązek przedstawienia dokumentu, przewidziany w art. 248 § 1 k.p.c., dotyczy także notariusza i obejmuje sporządzane przez niego akty notarialne. Innymi słowy, rejent jest „każdym” w rozumieniu art. 248 § 1 k.p.c., wobec czego w razie braku możliwości samodzielnego uzyskania odpisu danego aktu notarialnego, dopuszczalne będzie sięgnięcie po wskazany powyżej instrument procesowy.

  1. Pamiętać trzeba o treści § 2 powołanego przepisu, zgodnie z którym od obowiązku przedstawienia dokumentu może uchylić się ten, kto co do okoliczności objętych treścią dokumentu mógłby jako świadek odmówić zeznania albo kto posiada dokument w imieniu osoby trzeciej, która mogłaby z takich samych przyczyn sprzeciwić się przedstawieniu dokumentu. Jednakże i wówczas nie można odmówić przedstawienia dokumentu, gdy jego posiadacz lub osoba trzecia obowiązani są do tego względem chociażby jednej ze stron albo gdy dokument wystawiony jest w interesie strony, która żąda przeprowadzenia dowodu. Strona nie może ponadto odmówić przedstawienia dokumentu, jeżeli szkoda, na którą byłaby przez to narażona, polega na przegraniu procesu.
© Copyright Stelmach.eu 2017